تبلیغات
دختر با حجاب - فضایل،مناقب و کرامات حضرت زهرا (سلام الله علیها)
"همیشه می توان تولدی دوباره داشت..به روز شدن شبهای یکشنبه "



علم و عصمت حضرت فاطمهٔ زهراسلام الله علیها
سید جواد حسینی


ناطقهٔ مرا مگر روح قدس مدد كند
تا كه ثنای حضرت سیّدهٔ نسا كند

نفخهٔ قدس بوی او، جذبهٔ انس خوی او
منطق او خبر ز «لا ینطق عن هوی» كند

«مفتقرا» متاب رو از در او به هیچ سو
زان كه مس وجود را فضّه او طلا كند (1)

علم و دانش انسانهای معمولی و غیر معصوم اكتسابی است، كه بر اثر تعلّم و رفتن به مكتب، مدرسه، دانشگاه و یا حوزه به دست می‌آید؛ ولی علم انبیا، امامان و اولیای الهی برگرفته از علم الهی و به اصطلاح «علم لدنّی» است.
قرآن دربارهٔ حضرت آدم علیه السلام می‌فرماید: «سپس همهٔ علم اسماء (علم اسرار آفرینش و نامگذاری موجودات) را به آدم آموخت. بعد آنها را به فرشتگان عرضه داشت و فرمود: اگر راست می‌گویید، اسامی اینها را به من خبر دهید! عرض كردند: تو منزهی! چیزی جز آنچه به ما تعلیم داده‌ای، نمی دانیم. تو دانا و حكیمی.» (2)
آری، علم آدم، علم مكتبی و مدرسه‌ای نبود؛ چرا كه در آن زمان مكتب و مدرسه‌ای وجود نداشت؛ بلكه برگرفته از علم خداوند و تعلیم داده شده توسط ذات الهی بود.
قرآن كریم در مورد حضرت خضر علیه السلام می‌فرماید: «وَعَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنّا عِلْماً»؛ (3)«علم فراوانی از نزد خود به او آموخته بودیم.» اصطلاح «علم لَدُنّی» نیز برگرفته از همین آیهٔ مباركه است.
آنچه پیش رو دارید، گزارش مختصری است از علم لَدُنّی حضرت فاطمه زهراسلام الله علیها، تا در پرتو آن، قدری از شأن و مقام علمی آن بانو تبیین گردد. و در صدد بیان این نكته هستیم كه تمام رفتار و حركات آن بانوی مطهر، از سر آگاهی و برگرفته از علم الهی همراه با عصمت بوده و مقایسهٔ آن بانوی بزرگوار و بی‌همتا با زنان عالم، كاری عبث و ناستودنی است.

علم سرشار
علمی كه به ذات الهی وصل باشد، و از ذات لایزال او به كسی افاضه گردد، زمان و مكان نمی‌شناسد و محدود به گذشته و حال نخواهد بود؛ بلكه تا برپایی قیامت پیش می‌رود. علم حضرت فاطمه سلام الله علیها از این سنخ بوده است.
سلمان می‌گوید: «عمار به من گفت: آیا از امر تعجب آوری برای تو خبر دهم! گفتم: بگو. عمار گفت: [روزی] همراه علی علیه السلام نزد فاطمه زهرا سلام الله علیها وارد شدیم. هنگامی كه نگاه زهرا سلام الله علیها به علی علیه السلام افتاد، گفت: «اُدْنُ لاُحَدِّثَكَ بِما كانَ وَبِما هُوَ كائِنٌ وَبِما لَمْ یَكُنْ اِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ حِیْنَ تَقُومُ السّاعَة؛ [علی جان!] نزدیك بیا تا تو را از آنچه كه در گذشته بوده [و اتفاق افتاده] و آنچه در حال به وقوع پیوستن است و آنچه كه به وقوع نپیوسته [و در آینده رخ خواهد داد] تا روز قیامت؛ زمانی كه محشر برپا می‌شود، خبر دهم.»
دیدم امیر مؤمنان علیه السلام به عقب برگشت و نزد پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله مشرّف شد. حضرت صلی الله علیه وآله فرمود: ای ابا الحسن! نزدیك بیا. علی علیه السلام نزدیك پیامبر صلی الله علیه وآله نشست. بعد از اینكه آرام گرفت؛ پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله فرمود: من خبر دهم یا خود خبر می‌دهی؟ عرض كرد: خبر دادن از شما زیباتر است. آنگاه حضرت جریانی را كه بر علی علیه السلام گذشته بود، شرح داد. علی علیه السلام عرض كرد: آیا نور فاطمه سلام الله علیها از نور ما می‌باشد؟ حضرت فرمود: مگر نمی دانی؟ آنگاه علی علیه السلام سجده شكر انجام داد.
سپس حضرت علی علیه السلام نزد فاطمه سلام الله علیها آمد و او خطاب به علی علیه السلام گفت: «كَاَنَّكَ رَجَعْتَ اِلی اَبِی صلی الله علیه وآله فَاَخْبَرْتَهُ بِما قُلْتُهُ لَكَ؛ گویا نزد پدرم رفتی. پس آنچه را گفته بودم، به او خبر دادی؟» علی علیه السلام فرمود: چنین است ای فاطمه! «فَقالَتْ: اِعْلَمْ یا اَبَا الْحَسَنِ اِنَّ اللّهَ خَلَقَ نُورِی... وَاَنَا مِنْ ذلِكَ النُّورِ اَعْلَمُ ما كانَ وَما یَكُونُ وَما لَمْ یَكُنْ یا اَبَا الْحَسَنِ اَلْمُؤْمِنُ یَنْظُرُ بِنُورِ اللّهِ تَعالی؛ آنگاه فاطمه سلام الله علیها فرمود: بدان ای ابا الحسن! خداوند نور من را آفرید... من از همان نورم، گذشته و آینده و حال را می‌دانم. ای ابا الحسن! مؤمن با نور خدای تعالی نظر می‌كند (و از امور پنهانی آگاهی می‌یابد).» (4)
در حدیث دیگرى از امام صادق علیه السلام چنین رسیده است:
«إِنَّ فَاطِمَةَ مَكَثَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه وآله خَمْسَةً وَ سَبْعِینَ یَوْماً وَ قَدْ كَانَ دَخَلَهَا حُزْنٌ شَدِیدٌ عَلَى أَبِیهَا وَ كَانَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام یَأْتِیهَا فَیُحْسِنُ عَزَاءَهَا عَلَى أَبِیهَا وَ یُطَیِّبُ نَفْسَهَا وَ یُخْبِرُهَا عَنْ أَبِیهَا وَ مَكَانِهِ وَ یُخْبِرُهَا بِمَا یَكُونُ بَعْدَهَا فِی ذُرِّیَّتِهَا وَ كَانَ عَلِیٌّ علیه السلام یَكْتُبُ ذَلِكَ؛ (5)
فاطمه سلام الله علیها پس از رحلت رسول خدا، هفتاد و پنج روز زندگى كرد و [در این ایام] بسیار محزون بود. در طول این مدت جبرئیل به حضورش می رسید، او را در عزاى پدر تسلیت می گفت و دلش را از غصه‏ها پاك می ساخت و او را از پدرش و جایگاه عظیم او آگاه می كرد، حتى اخبار آینده را در مورد فرزندانش به اطلاع او می رساند و امیرالمؤمنین علیه السلام آنها را می نوشت.»
چنانچه از حدیث ص 81 ‏بر می آید؛ حضرت فاطمه سلام الله علیها با جبرئیل ارتباط مستقیم و مداوم داشت و اخبارى را از دنیا و آینده و عالم برزخ از او دریافت می كرد. بدین وسیله میزان علم، اطلاع و آگاهیش محدود به زمان و مكان خود نبوده است؛ بلكه علم او بسیار گسترده بود و از علم الهى سرچشمه می گرفت.
حضرت فاطمهٔ زهرا سلام الله علیها بر امورى اشراف داشتند كه نزد دیگران پوشیده و پنهان بود. از جملهٔ این موارد، علم حضرت به زمان مرگ خویش بود! چنانچه در روایتى «اسماء بنت عمیس» چنین می گوید: «حضرت زهرا سلام الله علیها هنگام وفات به من فرمودند: هنگام وفات پیامبر صلی الله علیه وآله، جبرئیل مقدارى كافور بهشتى براى رسول خدا صلی الله علیه وآله آورد. پیامبر آن را سه قسم كرد؛ یك قسم آن را براى خود برداشت؛ قسم دیگر را براى على علیه السلام و قسم آخر را براى من گذاشت. اى اسماء! آن مقدار كافور را بیاور و كنار سرم بگذار، اندكى صبر كن و در انتظار من باش، پس مرا صدا بزن، اگر جوابت را ندادم؛ بدان كه به پدرم رسول خدا صلی الله علیه وآله ملحق شده‏ام.
اسماء می گوید: اندكى صبر كردم و آنگاه فاطمه سلام الله علیها را صدا زدم، جوابى نشنیدم، دانستم كه فاطمه سلام الله علیها به ملكوت اعلى پیوسته است. (6)»
ابن عباس دربارۀ تفسیر آیهٔ شریفهٔ «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْر»؛ «بپرسید از صاحبان ذكر!» او می گوید: «هُوَ مُحَمَّدٌ وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ: وَ هُمْ أَهْلُ الذِّكْرِ وَ الْعِلْمِ وَ الْعَقْلِ وَ الْبَیَانِ وَ هُمْ أَهْلُ بَیْتِ النُّبُوَّةِ» (7)
همچنین «سلمى ‏امّ بنى‌رافع» نقل می كند: «در واپسین لحظه‏هاى عمر حضرت زهرا سلام الله علیها كه من در محضر آن بزرگوار بودم، ایشان از من آبى براى غسل و شستشوى بدنش خواست. آب را آماده كردم، سپس فرمود: لباسهاى نو را نیز بیاور! چنین كردم. آن بزرگوار پس از غسل، آن لباسها را بر تن كرد و در بستر رو به قبله خوابید. آنگاه خطاب به من فرمود: اى سلمى! من در همین لحظه قبض روح می شوم و به سوى پروردگارم خواهم رفت، بعد از مرگ من هیچ كس این لباس مرا از تن برنگیرد.» (8)

حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها از تنها در آغاز با علم لدُنّی از مسائل آگاه بود؛ بلكه در طول حیاتش ملائكه با او حرف می‌زدند و او را از مسائل آینده آگاه می‌كردند.


هم‏صحبتی با فرشتگان
حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها از تنها در آغاز با علم لدُنّی از مسائل آگاه بود؛ بلكه در طول حیاتش ملائكه با او حرف می‌زدند و او را از مسائل آینده آگاه می‌كردند.
حضرت صادق علیه السلام در این باره می‌فرمایند: «فاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللّهِ كانَتْ مُحَدَّثَةً وَلَمْ تَكُنْ نَبِیَّةً اِنَّما سُمِّیَتْ فاطِمَةُ مُحَدَّثَةً لاِنَّ الْمَلائكَةَ كانَتْ تَهْبِطُ مِنَ السَّماءِ فَتُنادِیها كَما تُنادی مَرْیَمَ بِنْتَ عِمْرانَ...؛ (9) فاطمه، دختر رسول خدا، محدّثه بود؛ نه پیامبر. فاطمه را از این جهت محدّثه نامیده اند كه فرشتگان از آسمان بر او نازل می‌شدند و با او همانند مریم دختر عمران گفتگو داشتند.»
امام صادق علیه السلام سخن خود را چنین ادامه می‌دهد كه «شبی حضرت صدیقه به فرشتگان هم كلام خویش فرمود: آیا آن زن كه بر جمیع زنان عالم برتری دارد، مریم دختر عمران نیست؟ جواب دادند: نه؛ زیرا مریم فقط سیده زنان عالم در زمان خودش بود؛ ولی خدای متعال تو را سیده زنهای عالم خودت و هم عالم زمان مریم سلام الله علیها و اوّلین و آخرین قرار داده است (یعنی تو را بانوی بانوان جهان قرار داد).»
همچنین فرمود كه فاطمه بعد از رحلت پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله 75 روز بیشتر زنده نماند و غم جانسوز داغ پدر قلب او را لبریز كرده بود. به این جهت، جبرئیل پی درپی به حضورش می‌رسید و او را در عزای پدر تسلیت می‌گفت. آن حضرت در ادامه فرمود: «وَیُخْبِرُها عَنْ اَبِیها وَمَكانَهُ، وَیُخْبِرُها بِما یَكُونُ بَعْدَها فی ذُرِّیَتِها وَكانَ عَلِیٌّ یَكْتُبُ ذلِكَ فَهذا مُصْحَفُ فاطِمَةَ سلام الله علیها ؛ (10) و او را از پدرش و مقام و منزلتش [در بهشت] و نیز به حوادثی كه بعد از رحلت او بر ذریه اش وارد خواهد گشت، خبر می‌داد. علی علیه السلام نیز آنچه را جبرئیل گزارش می‌داد، می‌نوشت. پس این [مجموعه] همان مصحف [معروف [فاطمه زهرا است.»
در زیارتنامه حضرت فاطمه سلام الله علیها می‌خوانیم: «السَّلامُ عَلَیْكِ اَیَّتُهَا الْمُحَدَّثَةُ الْعَلِیمَةُ؛ سلام بر تو ای محدّثه دانا.»


خطبه‌های غرّا و بلیغ
علم الهی و وسیع حضرت زهرا سلام الله علیها را از خطبه‌های او نیز می‌توان فهمید. از آن حضرت پنج خطبه در منابع تاریخی و كتب روایی نقل شده است كه هر یك دریایی از علم و دانش و معرفت است. ما در این بخش فقط عناوین اصلی این خطبه‏ها را نام می‌بریم و بحث تفصیلی آن را به فرصت دیگری واگذار می‌كنیم.

خطبه اوّل
اوّلین خطبه آن حضرت سلام الله علیها سخنرانی ایشان است كه بعد از غصب خلافت امیر المؤمنین علیه السلام و غصب فدك (11) حضرت زهرا سلام الله علیها ایراد شد. در این خطبه، به عناوین ذیل اشاره شده است:
1) ضرورت شكر و سپاس الهی؛
2) لزوم خداشناسی و بیان گوشه‌هایی از اوصاف الهی؛
3) فلسفهٔ بعثت پیامبر خاتم صلی الله علیه وآله؛
4) فواید و ره‌آورد بعثت پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله؛
5) ویژگیهای قرآن و اهل‌ بیت علیهم السلام؛
6) بیان فلسفهٔ فروع و امامت؛
7) مردم در عصر جاهلیّت؛
8) ویژگیها و نقش امام علی علیه السلام در راه پیشرفت اسلام؛
9) نكوهش بی‌تفاوتیهای دیروز و تشنگان قدرت امروز؛
10) علل انحراف مردم پس از پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله ؛
11) اثبات ارث خود (فدك) با براهین محكم قرآنی؛
12) نكوهش از سستی و بی‌تفاوتی انصار؛
13) دادخواهی از مسلمین؛
14) علل سستی مردم در دین یا حمایت از علی علیه السلام؟؛
15) علل روی گردانی مردم از قرآن؛
16) علل سیر ارتجاعی و عقب‌گرد مردم.

خطبه دوم
این خطبه به سخنرانی در جمع زنان مهاجر و انصار اختصاص دارد و شامل نكات مهم و اساسی است. مهم‌ترین عناوین آن از این قرارند:
1) نكوهش مردم از سیر ارتجاعی و عقب‌گردی؛
2) علل مظلومیّت امام علی علیه السلام و غصب خلافت او؛
3) نكوهش از انحراف مهاجران و انصار؛
4) هشدار از آینده‌ای خونین و فتنه‌های خطرناك.

خطبه سوم
آنگاه كه كودتاگران تصمیم گرفتند به خانه ولایت هجوم برند، حضرت در خطبهٔ مختصری فرمودند: «من ملّتی را مثل شما نمی‌شناسم كه این گونه عهدشكن و بدبرخورد باشند. جنازهٔ رسول خدا صلی الله علیه وآله را روی دست گذاشته و رها كردید، و عهد و پیمانهای میانتان را بریدید و فراموش نمودید، و ولایت و رهبری امام علی علیه السلام و ما اهل‌بیت را انكار كردید و حق مسلّم ما را باز نگرداندید. گویا از آنچه رسول خدا صلی الله علیه وآله در روز غدیر خم فرمود، آگاهی ندارید؟ سوگند به خدا كه رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله در آن روز ولایت و رهبری علی علیه السلام را مطرح كرد و از مردم بیعت گرفت تا امید شما فرصت‌طلبان را قطع نماید؛ ولی شما رشته‌های پیوند معنوی میان پیامبر صلی الله علیه وآله و خودتان را پاره كردید. این را بدانید كه خداوند در دنیا و آخرت بین ما و شما داوری خواهد كرد.» (12)

خطبه چهارم
این خطبه در نكوهش پیمان شكنان و مردمان بی‌تفاوت و ساكت ایراد شده است. در بخشی از آن می‌خوانیم: «... و چه بد رأیی دادید كه حق را از اهلش گرفتید و به دست نااهلان دادید، و چه بد گناه و ستمی كردید، گران خواهید یافت و در آن روز كه پرده از كار شما برداشته شود، سرانجامش را سخت و دشوار خواهید دید....» (13)
خطبه پنجم
این خطبه در مقابل مهاجمان بیت وحی ایراد شده است كه در بخشی از آن آمده است:
«اَیُّهَا الضّالُّونَ الْمُكَذِّبُون! ماذا تَقُولُون؟ وَاَیُّ شَیءٍ تُرِیدُون؟ یا عُمَرُ! اَما تَتَّقِی اللّه؟ تَدْخُلُ عَلی بَیْتی؟...؛ (14) شما ای گمراهان و دروغگویان! چه می‌گویید و چه می‌خواهید؟ ای عمر! آیا از خدا پروا نداری كه داخل خانهٔ من می‌شوی؟....»
فصاحت و محتوای این خطبه‏ها و همین طور روایات فراوانی كه از حضرت نقل شده است، همگی نشان دهندهٔ آگاهی و دانش ژرف آن بانوی بی‌همتا است.

نمونه‌هایی از علم الهی
بر اثر همین علم بی نهایت الهی است كه حضرت حوادث آینده را به خوبی می‌دانست؛ چنانكه در موارد متعددی از امور غیبی و حوادث تلخ آینده خبر داد كه به نمونه‌هایی چند اشاره می‌شود:

1. خبر از مصائب آینده
هنگام وفات جانسوز پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله وقتی سخنان پدر را شنید كه فرمود: «أَبْكی لِذُرِّیَّتی؛ برای فرزندانم گریه می‌كنم.» حضرت زهرا سلام الله علیها به شدت گریست. رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «دخترم گریه مكن، آرام باش!»
حضرت فاطمه سلام الله علیها پاسخ داد: «لَسْتُ اَبْكی لِما یُصْنَعُ بی مِنْ بَعْدِكَ؛ وَلكِنّی لِفِراقِكَ یا رَسُولَ اللّهِ؛ (15) [پدرم!] برای آنچه بعد از تو بر من روا می‌دارند، گریه نمی‌كنم؛ بلكه از فراق و دوری تو ای رسول خدا صلی الله علیه وآله می‌گریم.»
در این جمله حضرت به صورت سربسته به تمام مصائبی كه بعد از رحلت پدرش بر او وارد می‌شود، اشاره نموده است؛ از آتش زدن در گرفته تا اهانت به شخص آن حضرت و شهادتش.

2. خبر از شهادت امام حسین علیه السلام
سالها قبل از شهادت امام حسین علیه السلام حضرت زهرا سلام الله علیها به این مسئله در موارد متعددی اشاره نموده است، از جمله در اشعاری چنین فرمود:
اَمْسَوْ اِجباعاً وَهُمْ اَشْبالی
اَصْغَرُ هُمْ یُقْتَلُ فِی الْقِتالِ


بِكَرْبَلا یُقْتَلُ بِاغْتِیالٍ
لِقاتِلِیهِ الْوَیْلُ مَعَ وَبالٍ (16)

«فرزندانم دیشب را گرسنه به روز آوردند. كوچك‌ترین آنان [حسین علیه السلام] در میدان جنگ كشته می‌شود. در كربلا فرزندم را با حیله و تزویر شهید می‌كنند. نكبت و عذاب بر قاتلانش باد.»
آن حضرت سلام الله علیها در لحظات آخر عمرش خطاب به امام علی علیه السلام عرضه داشت:
اِبْكِنی وَابْكِ لِلْیَتامی وَلا تَنْسَیْ
قَتِیلَ الْعِدا بِطَفِّ الْعِراقِ

فارَقُوا اَصْبَحُوا یَتامی حَیاری
اَخْلَفُوا اللّهَ فَهُوَ یَوْمُ الْفِراقِ (17)

«بر من و بر یتیمانم گریه كن؛ اما كشتهٔ دشمنیها را در سرزمین عراق فراموش نكن. در حالی جدا می‌شوند كه یتیمان با حالت سرگردانی صبح می‌كنند و در حالی كه به خدا سوگند می‌خورند، پس آن روز روز جدایی است.»

3. خبر از شهادت خویش
حضرت نسبت به شهادت خویش گزارشهای گوناگون و خبرهای لحظه به لحظه داد است:
الف) اوّلین میهمان پیامبر صلی الله علیه وآله
حضرت فرمود: «یا اَبَا الْحَسنَ! اِنَّ رَسُولَ اللّهِ عَهِدَ اِلَیَّ وَحَدَّثَنی اَنّی اَوَّلُ اَهْلِهِ لُحُوقاً بِهِ وَلابُدَّ مِنْهُ فَاصْبِرْ لاِمْرِ اللّهِ تَعالی وَارْضَ بِقَضائِهِ؛ (18) ای ابا الحسن! به راستی رسول خدا صلی الله علیه وآله با من پیمان بسته و خبر داده است كه من اوّل كسی خواهم بود كه به آن حضرت می‌پیوندم و گریزی از آن نیست. پس در برابر اوامر و خواست خداوند بزرگ بردبار و به حكم او راضی باش!»
ب) خبر از نزدیك شدن شهادت
در ساعات آخر، این گونه امام علی علیه السلام را از شهادت و مرگ خویش خبر داد: «یا اَبَا الْحَسَنِ! رَقَدْتُ السّاعَةَ فَرَأَیْتُ حَبِیبی رَسُولَ اللّهِ فی قَصْرٍ مِنَ الدُّرِّ الاَبْیَضِ فَلَمّا رَانی قالَ : «هَلُمّی اِلَیَّ یا بُنَیَّةَ فَاِنّی اِلَیْكِ مُشْتاقٌ» فَقُلْتُ وَاللّهِ اِنّی لاَشَدُّ شَوْقا مِنْكَ اِلی لِقائِكَ، فَقالَ: «اَنْتِ اللَّیْلَةَ عِنْدی» وَهُوَ الصّادِقُ لِما وَعَدَ وَالْمُوْفی لِما عاهَدَ؛ (19) ای ابا الحسن! قدری به خواب رفتم. حبیبم رسول خدا صلی الله علیه وآله را در قصری از مروارید سفید دیدم. پس زمانی كه مرا دید، فرمود: دخترم! به نزد من بشتاب كه سخت مشتاق توام. پس جواب دادم: به خدا قسم اشتیاق من برای زیارت و ملاقات شما شدیدتر است. در این هنگام [پدرم] فرمود: «تو امشب در پیش من خواهی بود.» و او هر چه وعده دهد، راست است و به عهد خود وفا می‌كند.»

ج. لحظهٔ شهادت
ابن عباس نقل می‌كند: «حضرت زهرا سلام الله علیها در لحظه‌های واپسین شهادت، دست حسن و حسین(ع) را گرفت و به طرف قبر رسول خدا صلی الله علیه وآله شتافت. سپس بین قبر و منبر پیامبر صلی الله علیه وآله دو ركعت نماز خواند. پس از نماز، حسنین(ع) را در آغوش خود فشرد و با آنها وداع نمود و فرمود: پدرتان علی علیه السلام در حال نماز خواندن است، پیش پدر بمانید. آن گاه خود به سوی منزل حركت كرد. «اسماء»، همسر جعفر طیّار را صدا زد و فرمود: «لا تُضاقِدِیْنی فَإِنّی فی هذَا الْبَیْتِ واضِعَةٌ جَنْبی ساعَةً، فَاِذا مَضَتْ ساعَةٌ وَلَمْ اَخْرُجْ فَنادینی فَاِنْ اَجَبْتُكِ فَادْخُلی وَاِلاَّ فَاعْلَمی اَنّی اُلْحِقْتُ بِرَسُولِ اللّهِ؛ (20) [ای اسماء!] از من جدا مشو! به راستی من در این اتاق ساعتی استراحت می‌كنم. پس از گذشت ساعتی، اگر [از اتاق] خارج نشدم، مرا صدا بزن. اگر جوابت دادم، وارد شو؛ امّا اگر پاسخی نشنیدی، بدان كه به رسول خدا صلی الله علیه وآله پیوسته‏ام.»
تمام رفتار و حركات آن بانوی مطهر، از سر آگاهی و برگرفته از علم الهی همراه با عصمت بوده و مقایسه آن بانوی بزرگوار و بی همتا با زنان دیگر، كاری ناروا و ناستودنی است.
همچنین سَلْمی، امّ بنی رافع، نقل می‌كند: در لحظه‌های واپسین زندگانی حضرت زهرا سلام الله علیها در محضرش بودم. آبی برای غسل و شستشوی بدن خواست. فورا آماده كردم. سپس فرمود: لباسهای تازه مرا بیاورید. لباسهای آن حضرت را آوردم. آنها را پوشید و وارد اتاق خود شد و در بستر استراحت رو به قبله قرار گرفت. آنگاه خطاب به من فرمود: «یا اُمّاهُ اِنّی مَقْبُوضَةٌ اَلاْآنَ اِنّی قَدْ فَرَغتُ مِنْ نَفْسی وَاِنّی قَدِ اغْتَسَلْتُ فَلا یَكْشِفْنی اَحَدٌ؛ (21) ای مادر! به راستی من در همین لحظه قبض روح می‌شوم [و به سوی پروردگارم خواهم رفت.] به درستی كه از جانم فارغ شدم و غسل كرده‏ام [و بدنم را شستشو داده‏ام.] پس كسی لباس از تن من برنگیرد.»

عصمت فاطمه سلام الله علیها
در شأن نزول آیه تطهیر، روایات متواترى در دست است و حكایت از آن دارد كه آیهٔ تطهیر در خانهٔ «ام‏سلمه» نازل شده است. هنگام نزول آیه، رسول خدا صلی الله علیه وآله، فاطمه زهرا سلام الله علیها، على علیه السلام و حسنین علیهما السلام حضور داشتند. پیامبر صلی الله علیه وآله عباى خویش را بر سر آنان افكند و بدین ترتیب آنان از باقى اهل خانه جدا و مشخص شدند. آن‌گاه حضرت رسول صلی الله علیه وآله، دستها را به سوى آسمان بلند كرد و فرمود: «خدایا! اینان اهل‌بیت من هستند، پس بر اهل‌بیت و آل من درود فرست!» خداوند عزوجل این آیه را در شأن آنان نازل فرمود (22): «إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهیراً»؛ (23) «همانا خداوند اراده فرمود كه زشتیها و پلیدیها را از شما اهل‌بیت دور سازد و شما را پاك و مطهر گرداند.»


استدلال به آیهٔ تطهیر
چون خلیفه اول، پس از رحلت پیامبر خدا صلی الله علیه وآله، فدك را غصب كرد و حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها با او به محاجّه و مناظره پرداخت. امیرالمؤمنین على علیه السلام نیز پس از خطبهٔ فاطمه زهرا سلام الله علیها در مسجد، به آنجا رفت و در سخنانش خطاب به ابوبكر فرمود: «یا ابابكر! بگو ببینم قرآن خوانده‏اى؟!» ابوبكر گفت: «بلى، خوانده‏ام.» على علیه السلام فرمود: «بگو ببینم آیا آیهٔ تطهیر «إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهیراً» در حق ما نازل شده است یا در حق دیگران!؟» ابوبكر گفت: «در حق شما نازل شده.»
على علیه السلام فرمود: «اگر كسى شهادت دهد كه فاطمه سلام الله علیها ـ نعوذ بالله ـ كار بدى انجام داده، چه می كنى؟ آیا شهادت او را می پذیرى یا نه؟» ابوبكر گفت: «بله می پذیرم و براى فاطمه سلام الله علیها مانند دیگران حد جارى می كنم.»
على علیه السلام: «در این صورت در پیشگاه خداوند كافر می شوى.»
ابوبكر: «چرا؟!»
على علیه السلام: «زیرا در این فرض تو شهادت خدا را كه به پاكى فاطمه سلام الله علیها گواهى داده، قبول نكرده و گواهى مردم را پذیرفته‏اى، همان طور كه شهادت خدا و پیامبر صلی الله علیه وآله را در این مورد نادیده گرفته و فدك را از فاطمه سلام الله علیها به یغما برده‏اى! اى ابوبكر! مگر فدك در دست فاطمه سلام الله علیها نبود؟ چرا و چگونه چیزى را كه در دست او است‏براى اثبات مالكیتش از او بینه و شاهد می خواهى!؟»
مردم چون این مناظره و سخنان على علیه السلام و ابوبكر را شنیدند، به یكدیگر نگاه كرده، گفتند: «صَدَقَ وَالله عَلِىُ بن اَبِى طَالِب؛ سوگند به خدا كه على علیه السلام راست می گوید.»
در اینجا على علیه السلام با استفاده از آیه تطهیر بر عصمت فاطمه سلام الله علیها استدلال نمود و مهاجر و انصار نیز آنرا پذیرفته و مورد تایید قرار داده‏اند.
عایشه می گوید: «بامداد یكى از روزها رسول خدا صلی الله علیه وآله بالاپوش خود را به دوش انداخت و خواست به بیرون از خانه برود. در این موقع حسن، حسین، فاطمه و سپس على علیه السلام وارد شدند. هر یك كه می آمدند، پیامبر صلی الله علیه وآله عباى خود را بر سر او می گذاشت تا اینكه همه زیر عبا جمع شدند. در این لحظه پیامبر صلی الله علیه وآله آیهٔ تطهیر را تلاوت كرد. در این موقع ام سلمه، یكى از همسران پیامبر صلی الله علیه وآله،‌ نیز خواست به آنها ملحق شود كه پیامبر صلی الله علیه وآله مانع شد.» (24)

گواهى ملائكه بر عصمت فاطمه سلام الله علیها
از روایات متعددى استفاده می شود كه جبرئیل و سایر ملائكه آسمانها، بر حضرت فاطمه سلام الله علیها نازل شده و با وى به مكالمه و مصاحبه پرداخته و در ضمن سخنان خود، در مورد فضایل و مناقب آن بانوى گرامى مطالبى می گفتند كه عصمت آن بزرگوار از آنها ثابت می شود. در حدیثى از رسول گرامى اسلام صلی الله علیه وآله آمده است: «... ابْنَتِی فَاطِمَةَ وَ إِنَّهَا لَسَیِّدَةُ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ فَقِیلَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ! أَ هِیَ سَیِّدَةُ نِسَاءِ عَالَمِهَا؟ فَقَالَ: ذَاكَ لِمَرْیَمَ بِنْتِ عِمْرَانَ فَأَمَّا ابْنَتِی فَاطِمَةُ فَهِیَ سَیِّدَةُ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ، وَ إِنَّهَا لَتَقُومُ فِی مِحْرَابِهَا فَیُسَلِّمُ عَلَیْهَا سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِینَ وَ یُنَادُونَهَا بِمَا نَادَتْ بِهِ الْمَلَائِكَةُ مَرْیَمَ فَیَقُولُونَ یَا فَاطِمَةُ! إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى‏ نِساءِ الْعالَمِین؛ (25) ... دخترم فاطمه سلام الله علیها سرور زنان جهان است. گفته شد: یا رسول‏الله! آیا او سرور زنان زمان خویش است؟ فرمودند: این [امتیاز محدود]، مربوط به مریم سلام الله علیها دختر عمران است، ولى دخترم فاطمه سلام الله علیها برترین زنان عالمیان از اولین تا آخرین است. بر او در محراب عبادتش، هفتاد هزار فرشته از مقربین درگاه الهى سلام می دهند و او را با آن جمله‏اى كه مریم سلام الله علیها را مخاطب قرار داده بودند، مخاطب قرار می دهند و چنین می گویند: اى فاطمه! خداوند تو را برگزیده و پاك ساخته و تو را بر تمام زنان عالمیان برترى داده است.»
فرشتگان به وضوح طهارت و عصمت فاطمهٔ زهرا سلام الله علیها را بیان نموده‏اند.
همچنین از شیعه و سنى نقل شده است كه حضرت رسول صلی الله علیه وآله فرمودند: «فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّی مَنْ آذَاهَا فَقَدْ آذَانِی وَ مَنْ آذَانِی فَقَدْ آذَى اللَّهَ؛ فاطمه سلام الله علیها پارة تن من است، هر كس او را آزار دهد، مرا آزار داده، و هر كس مرا اذیت كند، خدا را اذیت نموده است.» (26)
آنچه كه از این احادیث در رابطه با عصمت ‏حضرت زهرا سلام الله علیها می توان استفاده كرد این است كه اگر فاطمه سلام الله علیها معصومه نبود، چگونه پیامبر خدا صلی الله علیه وآله به طور مطلق خشم او را خشم خدا و رضاى او را رضاى الهى معرفى می كند؟ ! مگر می توان رضا و خشم اشخاص غیر معصوم را به طور مطلق، با رضا و خشم خدا مرتبط دانست!؟








1) دیوان محمدحسین غروی اصفهانی، متخلص به مفتقر.
2) بقره/ 31 و 32.
3) کهف / 65.
4) بحارالانوار، ج43، ص8.
5) اصول كافى، محمد بن یعقوب كلینى، ج‏1، ص‏458.
6) نهج الحیاة فرهنگ سخنان فاطمه سلام الله علیها، ص‏236.
7) احقاق الحق، ج‏3، ص482.
8) همان، ص‏228.
9) بحارالانوار، ج43، ص55.
10) الکافی، ج1، ص241.
11) كشف الغمّۀ، ج‏2، ص‏40
12) بحار الانوار، ج‏28، ص205؛ الاحتجاج، ص51، ح‏80؛ الامامة والسیاسة، ج‏1، ص12.
13) احتجاج، ص‏106؛ عوالم، ج‏11، ص‏476
14) اصول كافی، ج‏1، ص‏460؛ ارشاد دیلمی، ص‏176؛ الوافی، ج‏2، ص‏188
15) صحیح ترمذی، ج‏13، ص249؛ صحیح بخاری، ج‏5، ص21؛ ج‏6، ص10؛ فرهنگ سخنان فاطمه زهرا سلام الله علیها، محمد دشتی، ص171.
16) امالی صدوق، ص258؛ عوالم، ج11، ص588؛ فرهنگ سخنان فاطمه سلام الله علیها، ص170.
17) بحار الانوار، ج‏43، ص‏174 – 178.
18) صحیح ترمذی، ج13، ص249؛ صحیح بخاری، ج5، ص21؛ فرهنگ سخنان فاطمه زهرا سلام الله علیها، ص171.
19) بحار الانوار، ج43، ص179، ح15؛ عوالم، ج11، ص491.
20) وسائل الشیعة، ج2، ص31؛ كشف الغمّۀ، ج2، ص62.
21) بحار الانوار، همان، ج43، ص183؛ مناقب ابن شهرآشوب، ج3، ص364.
22) فاطمه سلام الله علیها در آینه كتاب، ص‏10 - 11، موسسه نشر الهادى قم.
23) احزاب/33.
24) صحیح ترمذى، ج‏2 ص308 و 209؛ مستدرك حاكم، ج‏3، ص150.
25) عوالم العلوم، ج‏11، ص‏99.
26) محجة البیضاء، ج‏4، ص‏210؛ شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحدید، ج‏16، ص‏273.

منبع : کتاب حضرت زهرا(سلام الله علیها) / معاونت تبلیغ و آموزشهای کاربردی حوزه علمیه قم/ چاپ اول-1390 




طبقه بندی: ویژه نامه ها، 
به اشتراک گذاری:
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
محبوب کنید ! :
نوشته شده در تاریخ : پنجشنبه 24 فروردین 1391 | توسط : محب الصلوه | نظرات()